Anders leren 2: tools voor leidinggevenden

Schermafbeelding 2013-04-26 om 14.32.42In het vorige gastblog hebben we een opsomming gegeven van tools voor leidinggevenden om ‘anders leren’ in de organisatie tot stand te brengen. Enkele daarvan zijn hieronder verder uitgewerkt met voorbeelden, opbrengst en de noodzakelijke randvoorwaarden.

 

Eén dag een andere directeur

Deze werkvorm is ingezet bij een adviesbureau. Een van de ‘jonge honden’ werd uitgenodigd om voor één dag op de stoel van de directeur te zitten. Hij was daarbij bijna volledig gemandateerd, en dus verantwoordelijk. De medewerker in kwestie heeft zelf van tevoren zijn collega’s gevraagd om mee te denken over de vraag: “Hoe kunnen we iets verbeteren: intern en voor de klanten?” Daar kwam veel respons op waarmee hij tijdens zijn directeursdag aan de slag kon. Met een variant hierop werd ervaring opgedaan bij een energiebedrijf: daar werd een groepje ‘high potentials’ gevraagd om te werken als schaduwmanagement. Zij bogen zich over dezelfde kwesties als het echte management. De verschillen in aanpak en opvatting leidden tot levendige discussies en soms aangepaste besluitvorming.

Opbrengst
Beleid en strategie gaan meer leven op de werkvloer, en er komt meer begrip voor de complexiteit van managementbeslissingen. De medewerkers in kwestie leren in een korte periode enorm veel over management. Voor een bedrijfsbrede leeropbrengst is het raadzaam om deze dag plenair op te volgen, bijvoorbeeld door een openbaar debat tussen de ‘tijdelijke’ en ‘echte’ directie.

Randvoorwaarden

    • Deze werkvorm kun je niet in ieder bedrijf toepassen. Het bedrijf moet niet al te groot zijn en het gemiddelde opleidingsniveau moet redelijk hoog zijn, om alle medewerkers te kunnen laten meedenken.
    • Voor iedereen moet duidelijk zijn waarom juist deze collega / dit team ‘directeur mag spelen’, om scheve gezichten te voorkomen. Je kunt als selectiemethode bijvoorbeeld een prijsvraag uitschrijven met als thema: “Wat zou jij doen als je het een dag lang voor het zeggen had?”
    • Ook moet duidelijk zijn wat de reikwijdte is van de tijdelijke positie. Wat mag wel en wat mag niet?

 

Welkom op de schaduwstoel (bron: www.froot.nl), ontmoeting tussen top en nieuwelingen

De kern is om nieuwe medewerkers in contact te brengen met de top van de organisatie. Afhankelijk van de omvang van het bedrijf kun je dat op verschillende manier invullen: bij een middelgroot bedrijf kan de directeur een keer per maand (of kwartaal) lunchen met de medewerkers die in de afgelopen periode zijn aangenomen. Een grotere organisatie kan het voorbeeld van deze zorginstelling volgen: de Raad van Bestuur nodigt van tijd tot tijd een groepje van 10 (willekeurig gekozen) nieuwe medewerkers uit om te praten over de kernwaarden van het bedrijf. Welke kernwaarden zijn voor hen belangrijk, met welke hebben ze moeite, wat kunnen zij in hun werk doen om aan de kernwaarden uiting te geven?

Opbrengst
Doordat de nieuwe medewerkers de mensen aan de top leren kennen, worden deze gemakkelijker benaderbaar en ontstaat er meer begrip voor strategische beslissingen. In het voorbeeld worden de ‘abstracte’ kernwaarden, door ze met elkaar te bespreken, vertaalbaar in dagelijkse werkbeslissingen. En andersom: nieuwe medewerkers kijken vaak met frisse verbazing naar de gang van zaken in een organisatie en kunnen daardoor improductieve vanzelfsprekendheden aan de kaak stellen. Door te luisteren naar nieuwe medewerkers geeft de bedrijfstop het goede voorbeeld: hier willen we van elkaar leren.

Randvoorwaarden

  • Bij de ontmoetingen hoort een open en gelijkwaardige sfeer; in een sterk hiërarchische bedrijfscultuur kan er een intimiderende werking uitgaan van het contact met de top.
  • Van de directie mag echte interesse worden verwacht voor wat de nieuwe medewerkers te vertellen hebben en de bereidheid om, als daar aanleiding toe is, opvolging te geven aan hun opmerkingen.
  • Het is jammer als de ontmoetingen verwateren na een paar keer, dus de bereidheid om ruimte in de agenda te maken is eveneens een voorwaarde.

 

Competitie werkt! 

Je kunt als bedrijf een interne ‘wedstrijd’ organiseren rond –bijvoorbeeld- een innovatiethema. Het kan gaan om een product, een dienst of een proces; het kan per team georganiseerd worden of per individu. Deze werkvorm wordt met succes gehanteerd binnen een academisch ziekenhuis, waar innovatieve teams met elkaar in de competitie gaan. Inzenders die door de eerste ronde heen komen worden begeleid bij (bijvoorbeeld) leren presenteren of een businessplan schrijven, door een coach binnen het bedrijf: een ervaren ‘innovator’. Het winnende idee wordt uitgevoerd. Een technisch bedrijf past het competitiemodel weer een beetje anders toe: daar krijgen twee teams dezelfde opdracht toegewezen. Het team dat het beste ontwerpvoorstel levert (in de ogen van de klant) mag het uitvoeren. Een voorbeeld van individuele competitie: deelnemers aan een bedrijfs-hbo-opleiding (duaal) maken met hun afstudeerproject kans op een ‘award’, een wisselbokaal die jaarlijks aan het beste (= levert meeste resultaat op) project wordt toegekend.

Opbrengst
Er wordt actief gezocht naar nieuwe producten / diensten of betere manieren om processen te organiseren. Het streven naar uitmuntendheid wordt onderdeel van de bedrijfscultuur.

Randvoorwaarden

  • Competitie past niet binnen iedere organisatie. Er moet tegelijkertijd ook nog constructief worden samengewerkt, dus de competitieve sfeer mag niet doorslaan. Vaak wordt competitie tussen teams als veiliger ervaren dan competitie tussen individuen.
  • De HRD-er heeft een taak om ervoor te zorgen dat niet alleen de innovatie, maar ook het leerproces voldoende aandacht krijgt. Dat kan bijvoorbeeld door het ontwerpproces te laten vastleggen en delen in de vorm van een (video)verslag of presentatie.

Wil je meer weten? Wil je eens praten met een van de HRD-adviseurs die ervaring hebben opgedaan met deze werkvormen? Neem dan contact op met Tineke van Kooten, coördinator van de werkgroep; te bereiken via info@het-leerbedrijf.nl.

0 Comments

Leave a reply

©2017 NVO2 - website door Thumbs Up

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?

Create Account