De Psychologie van Goede Voornemens

De decembermaand is een inspirerende maand om blogs te schrijven. Als het einde van het jaar in zicht komt, roept dat blijkbaar reflectiemomenten op. Vorig jaar blogde ik over ‘Kerstmis en stress’ leuk, maar een echt ‘seizoensproduct’. Dit jaar heb ik een slimmere insteek: de Psychologie van Goede Voornemens lijkt erg aan Nieuwjaar te zijn gekoppeld maar dat is natuurlijk helemaal niet zo. Zeker in ons HRD vakgebied proberen we het hele jaar mensen te verleiden tot goede voornemens via POP, PAP, transfermaatregelen, toepassingscontracten en aanverwante artikelen. Ik hoop daarom dat deze blog ook na Januari nuttig zal zijn.

Goede voornemens hebben te maken met gedragsverandering en het doorbreken van gewoontes. Dat is niet gemakkelijk. Gelukkig biedt de psychologie ons een aantal aanknopingspunten om het toch voor elkaar te krijgen. Diverse modellen kunnen je helpen je goede voornemens kansrijk te maken. Ik neem jullie daarom mee langs het werk van Daniel Pink, David McClelland en Burrhus Frederic (B.F. ) Skinner.

Drive: modern maar te algemeen

Als eerste is het handig van jezelf te weten wat JOU motiveert en hoe je dit kunt benutten voor je goede voornemens. Daniel Pink heeft met zijn boek ‘Drive’ het thema motivatie weer nadrukkelijk op de agenda gezet dus daar kunnen we niet omheen. De ‘twitter samenvatting’ van het boek luidt: ‘Carrots & sticks are so last century. Drive says: for 21st century work we need to upgrade to autonomy, mastery & purpose’. Mooi voor stap 1 om warm te draaien: hoe passen jouw goede voornemens in autonomy, mastery en purpose? Lastig? Ja, best wel: Autonomy, Mastery en Purpose blijven mij toch ook iets te algemeen in relatie tot goede voornemens. Ik zoek iets dat specifieker en persoonlijker is.

Theory of Needs
Daarom ben ik fan van McClelland met zijn Theory of Needs . Wat interessant is aan de Theory of Needs is dat er drie hoofdcategorieën ‘needs’ zijn en dat per persoon het accent, de voorkeur, nadrukkelijk kan verschillen. De drie zijn: Need to Achieve, Need for Affiliation en Need for Power. Die ‘needs’ gaan over wat je motiveert en nog leuker welke need jouw voorkeur heeft.
Need to Achive (prestatie motivatie) betekent dat je graag goede prestaties levert, dat je dingen steeds beter wil doen, dat je steeds nieuwe slimmere oplossingen wil bedenken, dat je feedback erg belangrijk vindt en dat je als het kan graag alleen werkt. Heeft dit je voorkeur dan leg je de lat graag hoog maar niet te hoog: zo hoog dat het nog een beetje spannend en uitdagend is maar ook zo dat de kans op succes heel groot is.
Need for Affiliation (sociale motivatie) betekent dat je graag andere mensen ontmoet, met anderen samenwerkt, onderdeel uit wil maken van een team en graag door andere personen gewaardeerd wordt. Een persoonlijke band en betrokkenheid vanuit een sociaal netwerk is dan belangrijk.
Need for Power (invloedsmotivatie) heeft twee kanten: of je wil graag bij een groter, machtiger geheel horen, bij een ‘club’ (afhankelijk) of je wil juist onafhankelijk zijn en je zaken zelf kunnen regelen, anderen beïnvloeden, leiden en helpen. Je wil regie kunnen voeren over jezelf en anderen.
Kortom: niet iedereen en alles autonomy, mastery en purpose maar voor jezelf weten waar JOUW belangrijkste ‘need’ ligt, wat JOU het meest motiveert.
Is jouw natuurlijke voorkeur Need to Achive dan is het handig je goede voornemen in een meetbaar, uitdagend en haalbaar doel te formuleren. Zorg dat je via een systeem of een persoon in je omgeving regelmatig specifieke feedback krijgt. Werkt voor de rest alleen aan je goede voornemen en bedenk steeds slimmere werkwijzen om het waar te maken.  Als jouw natuurlijke voorkeur Need for Affiliation is zorg dan dat je met een groepje gelijkgestemden aan je goede voornemen werkt. Zorg dat je regelmatig bij elkaar komt zodat je elkaar mentaal kunt steunen, elkaar kunt helpen en aanmoedigen en samen successen kunt vieren.
Gaat jouw natuurlijke voorkeur uit naar Need for Power zorg dan dat je zelf echt invloed hebt op het bereiken van je goede voornemen. Zorg ook dat je in de gelegenheid bent om mensen om je heen te verzamelen die door jouw aansturing jouw op allerlei manieren kunnen helpen, dingen kunnen overnemen om je goede voornemens te bereiken.

De route aantrekkelijk maken
Ik ben het eens met Dan Pink dat carrots & sticks (straffen en belonen) vandaag de dag niet de juiste motivatoren vormen voor een baan of een functie. Maar als het gaat om een goed voornemen dan moeten we daar toch niet te snel overheen stappen. Dan kunnen we best nog wat leren van B.F. Skinner. Ik bedoel: de goed man kreeg het zelfs voor elkaar om ‘f@&%ing’ DUIVEN te laten ping-pongen!

Gewoontes geven comfort. Daarom zijn ze moeilijk te vervangen door ander gedrag zoals goede voornemens. Je moet je goede voornemens handig zien in te regelen: de route van de goede voornemens aantrekkelijker maken dan de gebaande paden. Hoe doe je dat? Met beloning!
In feite heb je op het ‘moment suprême’ steeds een keuze uit twee: ga ik aan de slag met mijn goede voornemen of neem ik het comfortabele gebaande pad? Daarom is het handig eens goed in beeld te brengen welke route de meest aantrekkelijk is.

Als de route van je goede voornemen onaantrekkelijker is dan het gebaande pad dan moet je dat snel veranderen! De kunst is om te sturen op de korte termijn: zorg dat de goede gewoonte direct een positieve consequentie oplevert en geen negatieve consequentie. Zorg dat het gebaande pad onaantrekkelijker wordt door de positieve directe consequentie weg te nemen of te vertragen. Zorg desnoods voor een directe negatieve consequentie. Het sterkst werkt directe beloning van gewenst gedrag. Dat principe kennen we natuurlijk wel van de Airmiles en de zegeltjes aan de kassa. Meestal hebben we geen flinke potten geld beschikbaar voor die beloning maar dat hoeft ook niet (beter niet). Het gaat om iets origineels dat aanspreekt, iets symbolisch. Daarbij is het handig om te weten wat je voorkeurstijl is vanuit the Theory of Needs. Bij een van mijn voormalige werkgevers kregen we altijd DIRECT een tegoedbon van 2,50 voor de personeelswinkel als we een officieel idee aandroegen. Bij een andere organisatie krijg je punten op je conto bijgeschreven als je op de fiets naar je werk komt: dat gebeurt automatisch als jij je fiets in de fietsenkelder parkeert. Voor het wegnemen van de positieve consequentie van een gewoonte kennen we de pilletjes waardoor de sigaret niet meer lekker smaakt: de directe ‘beloning’ van roken wordt daarmee teniet gedaan. Het gaat dus om het inregelen van de aantrekkelijkheid van je goede voornemen en de onaantrekkelijkheid van je gewoonte. Daar is best wat creativiteit voor nodig maar dat maakt het naar mijn idee ook juist wel leuk. Succes met je goede voornemens in Januari en je POP’s, PAP’s en andere plannen tijdens de rest van het jaar. Beloon mij door je succesverhalen hier te delen!

Ger Driesen

Challenge

CLDA_Logo_5-300x100

1 Comment
  1. las artes 5 jaar ago

    Als eerste is het handig van jezelf te weten wat JOU motiveert en hoe je dit kunt benutten voor je goede voornemens. Daniel Pink heeft met zijn boek ‘Drive’ het thema motivatie weer nadrukkelijk op de agenda gezet dus daar kunnen we niet omheen. De ‘twitter samenvatting’ van het boek luidt: ‘Carrots & sticks are so last century. Drive says: for 21st century work we need to upgrade to autonomy, mastery & purpose’. Mooi voor stap 1 om warm te draaien: hoe passen jouw goede voornemens in autonomy, mastery en purpose? Lastig? Ja, best wel: Autonomy, Mastery en Purpose blijven mij toch ook iets te algemeen in relatie tot goede voornemens. Ik zoek iets dat specifieker en persoonlijker is.

Leave a reply

©2017 NVO2 - website door Thumbs Up

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?

Create Account