Doe als Mohamed

Afgelopen week heb ik vakantie gevierd in Egypte, een Nijlcruise van Luxor naar Aswan en weer terug. Het was zo’n week die ik in deze tijd van het werkjaar naar collega’s vooraf verantwoordde als een ‘offer I could not refuse’, en ook met het argument dat ik nauwelijks een zomervakantie had gehad. Een voorbeeld van hoe lastig het is om je te onttrekken aan wat gewoon is. Ik betrapte mezelf er (wederom) op dat ik kennelijk een externe legitimering nodig heb om lekker een week te chillen met mijn partner!

De reis was perfect, slechts een lichte tik van de vloek van de farao meegekregen.

Voor het eerst van mijn leven met een reisgezelschap en dus onder begeleiding van een gids. En die gids was, hoe origineel, Mohamed. Een jonge vitale vent van begin dertig, echtgenoot en trotse vader van een zoontje, afgestudeerd historicus aan de universiteit van Luxor. Een man die zich, om zijn kansen op werk te vergroten, in negen maanden de Nederlandse taal heeft eigen gemaakt, op een niveau dat hem glansrijk zou doen slagen voor onze inburgeringtest. Sterker nog, hij heeft een volwassen actieve taalbeheersing ínclusief onze zegswijzen en taal- en cultuureigen grapjes. De basis legde hij met LOI-achtige boeken, cassettebandjes en oefenen voor de spiegel. Hij zocht de praktijk op en leerde met name van de groepen toeristen die hij begeleidde. En dat alles zonder ooit een voet op Nederlandse bodem te hebben gezet!

Mohamed is een bewogen, betrokken en enthousiaste kerel. Hij heeft een sterk verantwoordelijkheidsgevoel. Hij staat er voor in dat zijn gasten de best mogelijk vakantie hebben, dat alles op rolletjes loopt. Hij toont voorbeeldgedrag en is bij alle afspraken als eerste en steeds op tijd aanwezig, is zorgzaam en is al bij de apotheek geweest voordat een gast beseft wat hij nodig heeft. Hij informeert ons over de code bij het geven van fooien, het omgaan met koetsiers, bell boys en opdringerige kinderen die met ontwapend grote, bruine ogen alles voor een euro te koop aanbieden. Soms iets teveel vanuit Egyptisch cultuurperspectief, maar als ik hem daar dan, een of een, want hij is per slot van rekening een trotse Arabische man, iets over zeg en verwijs naar de, oeroude, studie ‘Allemaal andersdenkenden’ van Geert Hofstede, zie ik hem twee dagen later met een kopie van de samenvatting van dat boek lopen. “Ja meneer, moeilijk al die verschillen, sommige dingje begrijp ik niet helemaal”. Vol passie en trots maakt hij ons bij iedere tempel, graf of piramide deelgenoot van ‘van een klein verhaaltje van een paar minuutjes’.

Mohamed representeert deze week een touroperator en doet dat met verve. Hij spreekt namens hen, prijst excursies en ander aanbod aan, zonder opdringerig te zijn.

Kortom Mohamed is, in mijn werktaal, in staat zijn stakeholders adequaat te bedienen en tevreden te stellen, hoewel ik denk dat zijn baas wat meer omzet had verwacht aan excursies, dat de commerciële uitstapjes naar de papyrusfabriek, naar de steenhouwers en de parfumerie meer klandizie hadden gehoopt. We zijn en blijven als toeristengroep Nederlanders wat zuinig.

Aan de het einde van de week een slotmeeting en na enig stevig lobbywerk was de groep tot een flink gevulde envelop gekomen. Eentje waar hij een paar weken op kan teren. En dat is nodig. Het toerisme in Egypte staat erg onder druk, in de afgelopen periode is er een teruggang geweest van 80%. Een bericht in de internationale kranten dat Al Qaida rond kerst aanslagen overweegt in de toeristencentra zal niet echt helpen.

Mohamed weet wat hij kan, weet wat zijn ambitie is. Hij heeft uit volle overtuiging gekozen voor zijn studie en zijn beroep. Maar hij ziet, doordat hij altijd zijn voelsprieten open heeft staan, dat zijn combinatie van ervaring en competenties hem niet persé verder zal brengen. Als het toerisme weer op gang komt, zal dat leiden tot andere stromen van toeristen, uit andere delen van de wereld. “Ik moet meer naar het oosten kijken dan naar het westen”, is zijn conclusie.

Mohamed is een Egyptische ZZP-er en tot het moment van de slotmeeting hoopte hij op een telefoontje van de touroperator met werk voor de volgende week. Het bleef stil. ZZP-er zijn in Egypte is een nog onzekerder bestaan dan in Nederland. Negen weken heeft hij dit kalenderjaar werk gehad. Negen weken die afgesloten werden met een slotmeeting en een envelop van zijn groep. Daar moet hij het met name van hebben, want de beloning van de touroperator en het percentage van de commerciële stops in het programma zijn zeer minimaal en alleen maar bedoeld om gidsen aan zich te verplichten. De enige terugval optie die hij heeft is hijzelf. Mohamed heeft besloten om Russisch te gaan leren, en om voor het nieuwe seizoen een grondige basis te leggen, waardoor hij eerste groepen aan kan. Hij realiseert zich ook, zonder Hofstede, dat de cultuurverschillen tussen Nederlanders en gasten uit het grondgebied van de voormalige Sovjet Unie groot zijn, maar de potentie in hoeveelheid mensen, in reisbudget en het feit dat hij met één taal mensen uit heel veel landen kan bereiken, maken hem vastberaden en doelgericht: deze winter ga ik er volop tegenaan.

Mohamed is voor mij het Egyptische voorbeeld van wat Malcolm Gladwell beschrijft in ‘Uitblinkers’. Het verschil tussen de een en de ander ligt niet, zoals meestal wordt gedacht, in een bijzonder brein of een verbluffend talent. Uitblinkers hebben iets bijzonders, dat zit hem vooral in wat ze meegemaakt hebben: hun cultuur, familie en alle eigenaardigheden waarmee ze in aanraking zijn geweest. En, naast een dosis puur toeval en dom geluk, ook een grote dosis doorzettingsvermogen en bereidheid om te investeren.
Dit alles maakt dat sommige mensen ook in tijden van crisis succes hebben, en andere niet.

De eerste 10 lessen Russisch zijn voor Mohamed ‘geregeld’. De rest doet hij weer zelf. Het komt goed met Mohamed!

1 Comment
  1. evertpruis 4 jaar ago

    Waarde Han, weer een heerlijk blog. Dank hiervoor. Wat ontluisterend én inspirerend tegelijk is het om te lezen hoe leren kan helpen het leven van mensen iets beter te maken.

Leave a reply

©2017 NVO2 - website door Thumbs Up

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?

Create Account