Een woord zegt meer dan duizend plaatjes

Onlangs nam ik u al mee in de wondere wereld van het analogie-leren en net als ik aan deze blog wil gaan zitten, vliegen de analogieën me alweer om de oren.   

Vanochtend hoorde ik een Duitse natuurkundige, die probeerde de werking van het zojuist gevonden Higgs-deeltje uit te leggen door de vergelijking te maken met cameraploegen die in een zaal staan om verslag te doen van de Oscar-uitreikingen.  (Door de aanwezigheid van de camera’s krijgen de aanwezigen massa. Niet iedereen evenveel;  prominente sterren krijgen meer dan acteurs die nauwelijks bekend zijn.)

En nu, net enkele minuten geleden lees ik een tweet van Jeroen Geurts, die verbaast uitroept dat dit (bekendmaking van de ontdekking van het Higgs-deeltje)  uitgerekend plaats vindt op ‘the 4th of July’. Hoewel Jeroen deze link in slechts één enkele zin legt, ratelen de raderen in mijn hoofd meteen en leg ik vele associaties die ik voorheen nog niet had. Ik wist eerlijk gezegd ook niet wat het Higgs-deeltje is. Maar nu kan ik al heel wat conclusies op eigen kracht trekken. 

En ook dat is een  van de bedoelingen van analogie-leren.  Niet alleen dat de kennis duurzamer en  stressbestendiger is en ook makkelijker te re-activeren, analogie-leren helpt ook om onderwerpen te begrijpen waarvan u nog nauwelijks tot geen inhoudelijke kennis heeft. En, last but not least, levert het een erg mooie vorm van transfer op. De context waarbinnen een analogie wordt toegepast, verandert immers, net als dat u kennis in verschillende domeinen of omgevingen wilt toepassen.

Dat een  analogie een krachtig leer-vehikel is , merkt u bijvoorbeeld de titel van deze blog. Wellicht kriebelde iets toen u ‘m las. De omdraaiing van de woorden ‘woord’ en  ‘plaatjes’, maakt dat het beeld niet meer klopt. Dus het beeld moet wel op die ene manier worden opgeroepen, en als dat gebeurt, dan is de werking erg krachtig.

Voorbeeldje: Micrsosoft heeft dat gebruikt door in een powerpoint-training  het verhaal aan te halen van ‘de ridders van de vierkante tafel’. Iedereen voelt meteen aan wat hier gedaan moet worden: het plaatje in de presentatie moet van vierkant worden omgevormd naar rond. Omdat er gewerkt wordt met een (krachtig) beeld, in plaats van louter tekstuele uitleg, is het  al veel leuker om te leren (zie blog over gamification, elders op de NvOs site). Tegelijkertijd vindt de deelnemer de handelingsstrategie veel makkelijker. Je ziet het als het ware voor je en je bent gemotiveerd om de handeling te verrichten (het is zinvol).

De crux van ‘een plaatje zegt meer dan 1000 woorden’ is wel dat het ene plaatje  niet meer is dan mooie decoratie, terwijl het andere plaatje de complete leerstof weer bij je kan bovenbrengen.  U kent dat waarschijnlijk wel: u bladert een syllabus door van een cursus die u een jaar geleden volgde. Bladzijde na bladzijde bullet points  of teksten die bij u het vermoeden doen rijzen dat u helemaal niet op die training bent geweest. Maar dan is er een plaatje, een modelletje, een metafoor waardoor de essentie van de training er weer is.

Je moet dus wel het goede plaatje hebben; zeker weten dat niet de verkeerde beelden worden opgeroepen, of dat zaken die alleen oppervlakkig op elkaar lijken, met elkaar worden verward.  Ik zei het al eerder: de logica van analogie-leren is nog aardig complex.   Maar ik ga u niet meteen ontmoedigen. Allereest nog een paar voorbeelden van analogie-leren voor volwassenen.

Om het nog even bij het spelen (zie blog ‘waarom geef ik mezelf geen kusje als ik pijn heb? ‘) te houden: als wij volwassenen spelen, en wel in de sport, dan laten we de wonderlijke werking van het analogie-leren toe.  In trainingen voor top-voetballers, voor tafel tennissers en vele sporten meer, legt de trainer niet stap voor stap uit hoe een bepaalde handeling wordt verricht (menig top-sporter zou dan ook afhaken), maar geeft een beeld waarmee de sporter de handeling voor zich ziet en zeer intuïtief kan uitvoeren.

En, uit onderzoek is ook gebleken dat wetenschappers analogieën toepassen als zij in hun onderzoek op onvoorziene uitkomsten stoten. Omdat ze geen uitleg hebben, zoeken ze een weg via analoge vergelijkingen.

Kijk, we schieten al op: kinderen, jongeren, sporters en wetenschappers zetten analogie-leren in. Hoogste tijd om de kracht van de analogie ook te benutten voor de manager, de medewerker, de adviseur, de geadviseerde, de specialist en de generalist.

Kijk dus uit naar het vervolg, als het heet: ‘Planning & Control Cyclus of Stuurwiel;   Pulsar of vuurtoren, dat is de vraag!’

0 Comments

Leave a reply

©2017 NVO2 - website door Thumbs Up

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?

Create Account