Help, mijn automatische piloot: hij doet het weer!

Ik ben me de laatste tijd bewust van mijn automatische piloot. Ik ben er bewuster van gemaakt
door een cursus Mindfulness waarin ik veelvuldig getergd ben door de zogenaamde
bodyscan (45 minuten puur je aandacht bij je lichaam houden onder begeleiding
wat dus ongelooflijk ingewikkeld  is).
Hierdoor weet ik hoe moeilijk het is om je gedachten het over te laten nemen
van je aandacht. Was ik in eerste instantie nog op zoek naar het precieze
percentage van ons gedrag dat door de automatische piloot wordt bepaald (klopt
het dat er 95% door bepaald wordt, zoals Ben Tiggelaar beweert?), nu ben ik me steeds
bewuster van mijn eigen ervaring met mijn eigen automatische piloot.

Het begon allemaal met een fikse verkeersboete een aantal maanden geleden. Ik werd door
zo’n neonoranje politie-agent op de motor van de weg gehaald die mij vertelde
dat ik PIEP-kilometer te hard had gereden. Ik schrok me wezenloos. Zoveel te
hard?! Ik had geen verweer, want ik had werkelijk geen idee hoe hard ik gereden
had….Ik mocht hier toch 120 rijden? Het klopt dus, de automatische piloot zorgt
ervoor dat we niet gewaar zijn wat we aan het doen zijn terwijl we het doen. We
drinken een kop koffie en ineens is het op. Tijdens het autorijden kunnen we
hele afstanden rijden, zonder dat we er zelf bij waren. Veel mooie stukken van
het uitzicht zijn ons ontgaan. Hoe we het stuur vastgehouden hebben, of we
spanning hadden in onze schouders of handen….het is ons allemaal ontgaan. Terwijl
we wel veilig op de eindbestemming zijn gekomen. De automatische piloot is dus
een brilliant systeem. Alsof we afgesteld staan op automatische piloot. Het is
maar goed ook, stel je voor dat we over alle dingen in het leven na zouden
moeten denken. Het helpt ons ook door ons leven te navigeren, maar op de weg
kan het levensgevaarlijk zijn. En dan ineens die enorme verkeersboete! De wake-up
call.

En sindsdien heb ik meer wakkere momenten. ‘Aha, daar heb
je hem weer,mijn automatische piloot’
als ik even snel mijn boterham naar
binnen gepropt heb om nog net op tijd in de auto te zitten voor school. ‘Mmm, vervelende automatische piloot’,
als ik vind dat ik niet genoeg genoten heb van die verrukkelijke sushi en ik
begerig naar een leeg schaaltje kijk.

Nou is autorijden en het eten van een boterham nog wel bewuster te krijgen, zeker na
zo’n wake-up call. Nu schijnt het ook zo te zijn dat onze automatische piloot
niet alleen ons gedrag aanstuurt, maar ook hoe we de situatie beoordelen. In
een split of a second vinden we wat van het gedrag of de houding van anderen. In
routinematige situaties werkt dat vaak prima. Maar een ongewenst effect kan
zijn dat we terugkerende problemen creëren. Als we hetzelfde blijven denken en
handelen, blijven we ook dezelfde problemen produceren. Oftewel: terwijl we
praten over veranderen, doen we dingen die de situatie juist in stand houden.
Pff, die automatische piloot zit ons behoorlijk in de weg als we ons gedrag
willen veranderen….

Hoe word je je nou bewust van je automatische piloot? Tijdens mijn cursus mindfullness kreeg
ik de opdracht om 2 keer per week 15 minuten de loopmeditatie te oefenen:

Je loopt rechtop, heel langzaam, zodat je je bewust kunt zijn van elke stap die je zet
en de beweging. Je voelt hoe je hak de grond raakt  en hoe de voet zich afwikkelt. Hoe je voet
(zich!) optilt.

Dit dus of een verkeersbon, dat wil ook nog wel eens zijn uitwerking hebben…

4 Comments
  1. Profielfoto van Moniek
    Moniek 6 jaar ago

    Hoi Jacqueline,

    wat een prachtig en treffend bericht heb je geschreven. Ik heb een warme interesse in aandacht en oefen erop. Ik herken volledig dat je automatische piloot het zomaar van je aandacht en aanwezigheid kan overnemen. En dat terwijl aandacht, concentratie, focus, aanwezigheid juist zo waardevol is. Het is misschien wel het belangrijkste ingrediënt om iets belangrijkste te kunnen bereiken.

    In iets breder perspectief wordt in de marketing over de ‘war on attention’ gesproken. Er wordt oorlog gevoerd om onze aandacht te trekken. TV, radio, reclameborden naast de weg, Google reclames op webpagina’s, emailtjes van leveranciers waar je ooit iets besteld had en (thank God voor het ‘bel me niet’ register) telefoontjes in de avonden waarop je aan het ontspannen bent.
    En vererger de aandachttrekkerij van buiten nou eens met onze eigen bijdrage daarin. Een telefoon die aanstaat terwijl je werkt en de mail die open blijft staan en chat, Twitter en een webpagina tussendoor.

    Laat ik nou net vanochtend na het zitten een stuk in de Ode lezen over attention restoration therapie. Wat blijkt? Onze aandacht kan helen door een flinke wandeling in de natuur te maken of in de tuin te werken. Ook David Rock beschrijft in Your Brain at Work een prachtige metafoor om aandacht ook neurologisch te leren begrijpen.

    Ik praat graag een keer met je verder wat aandacht in leren en ontwikkelen kan betekenen. Ik heb namelijk al een jaar of twee een boekje in mijn boekenkast liggen (The power of mindful learning van Langer), maar ik heb er nog geen aandacht voor op kunnen brengen om het te lezen.

    • Onzenoort HRM Interim Management & Advies 6 jaar ago

      Bedankt voor je reactie Evert en inderdaad interessant om er eens over door te praten. Ben je binnenkort op de learning lane? Ik maak een verslag/artikel voor het tijdschrift en ben er savonds en de donderdag. Zou leuk zijn om elkaar in die inspirerende omgeving te ontmoeten….

      Jacqueline

  2. Profielfoto van Moniek
    Moniek 6 jaar ago

    Dankjewel Jacqueline voor je mooie column. Net als Evert probeer ik mij ook te oefenen in het met aandacht dingen doen. Ik heb de reis naar mijn werk uitgeroepen tot oefentijd. In de auto: soms de radio niet aan, en gewoon om mij heen kijken. Genieten van grassprietjes, lichtval, lelijke auto’s en wat zich verder aandient. Op de fiets: geen dwalende gedachten over de toekomst en het verleden, maar vooral voelen. De zon, de wind, het zoeven van de banden. Ik vind het ook moeilijk, maar alles wat waardevol is, kost tijd.
    Na de reistijd, volgen de avonden…

  3. Profielfoto van Moniek
    Moniek 6 jaar ago

    Hallo Jacqueline,
    vandaag kwam ik deze blog tegen over de automatische piloot en neoroscience
    http://overcomeblindspots.com/archives/68?utm_medium=referral&utm_source=pulsenews
    en dat lijkt me een leuke aanvulling. Groeten, Ger

Leave a reply

©2017 NVO2 - website door Thumbs Up

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?

Create Account