Met culturele do’s and don’ts de mist in

Misverstand
In de internationale werkcontext waarin steeds meer bedrijven en organisaties functioneren, is intercultureel vakmanschap niet langer een luxe, maar een noodzaak. Waarom? Om goede internationale relaties aan te kunnen gaan en te kunnen onderhouden en om tijdverliezen door interculturele misverstanden tot een minimum te reduceren. Er is dus een dieper inzicht nodig in interculturele communicatie. Toch hoor ik vaak “Interessant vak zeg, interculturele communicatie. Geef je dan tips en tricks?” Het blijkt een veel voorkomend misverstand dat het trainen en opleiden van professionals in interculturele competenties gaat over do’s and don’ts. Helaas ook door HRD-professionals en P&O-ers.

Goede voorbereiding, het halve werk?
Een van onze voormalige premiers ging ten tijde van de enorme groeispurt in China op staatsbezoek, met in zijn gevolg een flinke afvaardiging van het Nederlandse bedrijfsleven. Goed voorbereid als hij dacht te zijn, ontving hij tijdens het officiële ontvangst zijn cadeau en maakte het niet open. Want dat hoort niet in China. Tegelijkertijd was zijn Chinese gastheer evenwel goed voorbereid en opende zijn cadeau meteen. Want dat verwachten Nederlanders. Dit gebeurde gelijktijdig en u begrijpt welk tafereel dat opleverde. Vrij beschamend, zeker gezien de China’s belangrijkste waarde: ‘gezicht’. Op het eerste moment hadden beide partijen gezichtsverlies geleden.

Behoefte aan houvast
En hier zijn we meteen bij mijn punt: met do’s and don’ts ga je de mist in. Je denkt te weten hoe het hoort en dus let je niet meer op. Je vult het in, van binnen uit, en bent niet meer in verbinding met wat er om je heen gebeurt. Ik snap wel dat je behoefte hebt aan houvast in die interculturele o zo onzekere situaties. Maar als je denkt te weten hoe het zit, dan zal dat eerder tegen je werken dan behulpzaam zijn, omdat je de dieper liggende culturele lagen niet snapt. Je denkt houvast te hebben aan tips als ‘Geef geen etenswaar door met je linkerhand’ of ‘laat je voetzool niet zien als je zit’. Maar als je de essentie van (in deze voorbeelden) reinheid en beleefdheid niet begrijpt, dan gaat een etentje misschien net goed, maar loop je tegen de lamp in het vervolg van je professionele contact.

Interculturele effectiviteit
Interculturele effectiviteit gaat dus niet om do’s and don’ts maar over sensitiviteit en aandachtig zijn. Uiteraard is kennis niet fout. Je inlezen in het land waar je mee samenwerkt en zelfs weet hebben van de etiquette is prima. Maar blijf in contact en leer laveren: beweeg mee, ga samen op, beweeg tegen en vindt samen een vorm. Naast sensitiviteit zijn interculturele communicatie en omgaan met je onzekerheid dé ingrediënten om intercultureel effectief te zijn.

Tot slot nog een anekdote dichter bij huis. Een hulpverlener komt bij een Turks-Nederlands gezin op huisbezoek en trekt meteen haar schoenen uit. In de huiskamer zit ze met de voltallige familie in de zithoek en komt tot de ontdekking dat ze de enige is op sokken.

U heeft vast ook wel voorbeelden? Noteer ze hieronder.

0 Comments

Leave a reply

©2017 NVO2 - website door Thumbs Up

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?

Create Account