Overtuigend presenteren: Manipuleren of het onbewuste laten spreken?

Foto Ellen van Velthoven

Geschreven door Ellen van Velthoven, stemcoach en trainer www.thesongworks.nl

 

Als we voor een groep spreken willen we graag dat onze boodschap overkomt en het publiek geboeid luistert. We willen de ander graag overtuigen. Hoe zorgen we daarvoor? Deze vraag zet aan tot het nadenken over voorbereiding, strategieën en technieken. Niet alleen over de inhoud maar ook over een goede houding, stem en non-verbale signalen. Over het algemeen is wel bekend dat je luid moet spreken, duidelijk moet articuleren en stevig met je voeten op de grond moet staan. Toch is het de vraag of deze kennis en dit voorgenomen gedrag helpen beter over te komen.

De neiging van veel sprekers is om zich met hun spreekgeluid op het publiek te richten. Hierbij is er een zender (de spreker) en een ontvanger (het publiek). De spreker heeft daarbij meestal het idee dat hij zijn stemklank (en de woorden) van binnen naar buiten moet brengen. Hij wil iets bewerkstelligen bij zijn publiek dat buiten zichzelf is. Werkt dit? Denk eens aan een spreker die erg zijn best deed jou als publiek te bereiken. Hoe deed hij dat (stem, lichaam, beweging, inhoud) en wat was het effect daarvan op jou? Kun je herinneren wat je in zijn of haar stem hoorde?

Laat ik eerst de werking van de stem beschrijven. Onze stem is het geluid wat ontstaat als de twee stemplooien, gelegen in het strottenhoofd, sluiten waardoor klanktrilling ontstaat. De trillingen bestaan uit geluidsgolven met een bepaalde frequentie. De trillingen die ontstaan in de stemplooien breiden zich uit in zowel het lichaam als in de lucht. Hierdoor kan de ander je horen als je spreekt of zingt. Hoe meer de klanktrilling in het lichaam kan doorresoneren, hoe meer van het lichaam meetrilt en hoe voller de klank klinkt. Ons stemorgaan is verbonden met de nervus vagus, een zenuw die behoort tot het onbewuste zenuwstelsel. Dit zenuwstelsel ,ook wel parasympatisch zenuwstelsel genoemd, stuurt de onbewuste processen in het lichaam zoals o.a. de spijsvertering en het hart. Wij staan hierbij niet zelf aan het stuur, wij bepalen dat niet, het gebeurt automatisch buiten onze wil om. Ook de werking van de stem is daarmee minder goed te sturen en te beїnvloeden als we misschien zouden denken en willen.

Voor een goede stemfunctie is het zoals aangegeven van belang dat de stemklank zich goed kan verspreiden in het lichaam (de klankkast) zodat zoveel mogelijk van het lichaam mee resoneert. Maar wat gebeurt er met de stem op het moment dat een spreker zich naar buiten richt? Om de stem naar buiten te brengen wordt vaak druk gezet onder de stemlippen o.a. via spieren en ademdruk. De stemlippen kunnen daardoor echter minder goed trillen. Gevolg is juist minder klankontwikkeling. Ook de trommelvliezen in je oren komen onder druk te staan waardoor minder terugkoppeling van de klank richting het stemorgaan plaatsvindt. Ook hier is het gevolg minder klankontwikkeling. Als je spreekt is deze terugkoppeling echter van essentieel belang. De klank gaat niet alleen van binnen naar buiten maar zeker zoveel van buiten naar binnen. Zo kan de klank terugresoneren richting het strottenhoofd naar beneden de luchtpijp in. Precies de tegenovergestelde richting van wat je zou verwachten als je spreekt. Het gaat erom de klank meer te gaan ontvangen dan om deze te produceren en naar buiten te brengen. Het is het ontvangen waar we echter weinig greep op hebben. De klank komt naar jou toe in plaats van dat jij hem bewerkt, stuurt, vormt of manipuleert.

De sleutel voor stemontwikkeling ligt in de relatie tussen de klank en het lichaam. Deze beїnvloeden elkaar wederzijds. Als de klanktrilling kan aanhaken op de vibratie die al in het lichaamsweefsel aanwezig is ontstaat weefselresonantie. Dit kan worden ervaren als dat de klank, het lichaam en jezelf meer met elkaar samenvallen.

Wordt een presentatie hiervan overtuigender, hangt het publiek aan je lippen?

Ja! We horen namelijk een persoon die via zijn klank verbonden is met zijn lichaam en daardoor op magische en verrassende wijze met zijn woorden. We horen een persoon die met zichzelf in verbinding is waarbij zijn woorden voortkomen uit deze verbinding. Hij is i.p.v. hij doet zijn best!

Overtuigender spreken terwijl je je minder naar voren/ buiten richt?
1 Spreek een gedicht/tekst of korte presentatie uit (laat iemand meeluisteren, kijken, observeren)
2 Vraag deze persoon om achter je te gaan staan en zijn of haar handen net onder je schouderbladen te leggen. Vervolgens spreek je met elkaar af dat jij wat naar achter leunt terwijl de ander je uiteraard opvangt. Zorg dat je echt het gevoel van leunen ervaart. Nu spreek je weer de tekst uit in deze positie.
3 Ga weer op je eigen benen staan en spreek de tekst nogmaals uit, met de herinnering aan het leunen. De ander observeert weer. Wat merk je nu? Is het makkelijker dan de eerste keer? Waar merkte je dat aan? Wat heeft de ander gehoord en gemerkt! Was het luider, klonk het voller, makkelijker etc.? was de ander meer geboeid, geraakt?

Interesse om meer te weten en te ervaren, dat kan tijdens de tweedaagse studiedag Stem&Spreken voor groepen verwachte planning dit najaar. Kijk hiervoor op www.nvo2.nl/nl/events

0 Comments

Leave a reply

©2017 NVO2 - website door Thumbs Up

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?

Create Account