Railinfra – Borgen van vakmanschap: met of zonder certificaat?

Geschreven door: Pieter Smits en Evy Schouten – Studenten Universiteit van Twente, HRD – Vragenbrigade 2013/2014

Vandaag brengt de Vragenbrigade een bezoek aan Railinfra Opleidingen. Tussen de seinen, wissels en wagonloodsen door lopen we naar de praktijklocatie in Amersfoort. Vandaag spreken we over vakmanschap met Claudine Verbiest (onderwijskundige en projectmanager); Jos Gabriëls ( manager opleidingskundig adviseurs) en Wiljo Florein (opleidingskundig adviseur). 

Railinfra

Wat doet Railinfra Opleidingen eigenlijk?

Railinfra Opleidingen verzorgt onderwijs en certificering op alle zaken die te maken hebben met het onderhouden en bouwen van spoorweginfrastructuur. Dat variëert van de communicatiesystemen op perrons, tot de rails, bovenleidingen, maar ook de veiligheidstechniek daarachter.

We beginnen ons gesprek met een korte geschiedenisles om de spoorsector te ontwarren. In de jaren ’90 is de spoorsector opgesplitst in tweeën, waarbij onderscheid kwam in vervoerders (bedrijven zoals NS en Syntus) en de infrastructuur (ProRail). ProRail beheert de Nederlandse spoor-infrastructuur en besteed het constructie- en reparatiewerk hiervan uit aan diverse gespecialiseerde aannemers. Railinfra Opleidingen is een stichting die met een zeer uitgebreid opleidingsaanbod de monteurs en ingenieurs van de verschillende uitvoerders bedient. Railinfra Opleidingen draagt daarmee verantwoordelijkheid voor het vakmanschap van de vaklieden die te maken hebben met de infrastructuur van ons spoor.

Van Onderhoud naar Oplossing

Prorail kiest voor een nieuwe aanpak voor de aanbesteding van het onderhoud van de sporen: Prestatie Gericht Onderhoud (PGO) 3.0. Opdrachtnemers (uitvoerders) kunnen bieden op het onderhoud van een bepaald spoorgebied. Een opdrachtnemer wordt daarmee verantwoordelijk voor een contractgebied voor een langere tijd, wat ertoe moet leiden dat de aannemer een belang heeft om structurele en efficiënte oplossingen voor een probleem met het spoorwegnet te zoeken. Dit vraagt van vaklieden om een andere focus; van probleem verhelpen naar een reflectie op oorzaak en gevolg. Dit vraagt om meer aandacht voor vakmanschap van bouw- en onderhoudspersoneel.

Vakmanschap

Wat zijn eigenlijk mooie succesvoorbeelden van het werken aan vakmanschap? Een mooi voorbeeld van een best practice uit het buitenland is de learning bay van Mercedes, waarbij nieuwe monteurs telkens vanuit andere rollen een complete vrachtwagen leren bouwen. Jos haalt een voorbeeld aan van NS, toen de nieuwe VRIM dubbeldekkers in gebruik kwamen. Een groep monteurs heeft een weekend samen aan de trein gewerkt en zelf geëxperimenteerd met storingen veroorzaken, om zo het defecten-detectie systeem te optimaliseren. Het was een fantastisch leuk, maar ook heel erg leerzaam weekend. De monteurs aten met elkaar pizza’s rondom de trein en werkten de dag door. De monteurs zagen elkaar in actie en konden zo handige trucs leren van elkaar die via een cursus of lesboek nooit overgedragen hadden kunnen worden. Bovendien waren zij trots op hun vermogen om het storingensysteem verder te verbeteren, in tegenstelling tot de initiële teleurstelling dat een deel van hun vakmanschap werd vervangen door een automatisch systeem.

Protocol

De centrale vraag in het gesprek was hoe men vakmanschap op peil kan houden en kan borgen in de dynamische omstandigheden van de branche. Op dit moment is bij Railinfra Opleidingen certificering per product of systeem de enige toegepaste manier om vakmanschap te leren en toetsen. Monteurs demonstreren kennis en kunde met praktijktoetsen, maar ook nog veel met papieren toetsen. Er wordt veel klassikaal opgeleid. Is deze wijze van certificeren wel de beste optie? Certificeren kan gezien worden als een top-down benadering, waarin de vakmensen weinig invloed hebben op de invulling van een cursus en/of welke onderdelen zij graag bijgespijkerd willen hebben. Dat staat in contrast met de mooie voorbeelden zoals het werken aan de VRIM-trein. Daar kregen monteurs de ruimte om zelfstandig te experimenteren en te leren van hun werk in een oefensituatie. Rail-Infra Opleidingen bevindt zich op dit gebied in een spagaat, aangezien de branche onderworpen is aan sterke protocolisering. Vakmensen voelen zich in hun zelfstandigheid en daarmee hun gevoel van vakmanschap belemmerd, wanneer zij iedere handeling moeten verantwoorden of uitvoeren volgens strikt vastgelegde stappen. Vergelijkbare trends zijn te zien binnen branches als de gezondheidszorg (BIG) en het bankwezen. Het is bovendien zeer de vraag of deze protocollen noodzakelijk zijn voor een functioneel onderhoud aan de railinfrastructuur.

Next Question?

Het gesprek brengt ons op de volgende vragen, waar Railinfra Opleidingen graag dieper in wil duiken…

Hoe waardeer je vakmanschap los van certificering per product of systeem, maar met meer oog voor de bekwaamheid om het werk in de praktijk uit te voeren? En hoe richt je het proces in van het meten en waarderen van dat vakmanschap? Tegelijk zien we maatschappelijke trends richting een sterkere protocollisatie. Hoe doen andere organisaties het waar het certificeren ook helemaal is doorgeslagen?

Klik hier voor meer info over het Event “Anders leren en werken” op 13 mei – www.nvpnvo2.nl

 

 

 

 

0 Comments

Leave a reply

©2017 NVO2 - website door Thumbs Up

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?

Create Account