Vergeet de Forgetting Curve van Ebbinghaus – of toch niet?

De ‘Forgetting Curve’ van Ebbinghaus wordt regelmatig aangehaald als het gaat om leren en met name formeel leren of klassikaal leren. De kernboodschap is dan vaak dat deze vormen van leren niet zo effectief zijn. Dat zou komen omdat we hetgeen we in een formele setting hebben geleerd weer snel vergeten. Daar komen we dan uit bij Ebbinghaus. Hij heeft op basis van kwantitatief wetenschappelijk onderzoek ‘vergeten’ in een formule weten te vertalen die uiteindelijk bekender is geworden door de bijbehorende grafiek: the Forgetting Curve. Die laat zien hoe snel we na het ‘uit ons hoofd leren’ van informatie, deze weer vergeten. De mate van vergeten verloopt niet lineair maar exponentieel. Dat klinkt allemaal mooi, maar is het wel terecht dat we Ebbinghaus gebruiken (of misbruiken) wanneer we het over de effectiviteit van formeel leren hebben?

De achtergrond
Om die vraag te beantwoorden is het handig om eens heel goed terug te halen wat Ebbinghaus precies heeft gedaan om tot zijn formule en Forgetting Curve te komen. De eerste uitdaging die Ebbinhaus had, was dat hij iets helemaal nieuws moest leren om daarna goed te kunnen onderzoeken hoe lang het leerresultaat zou standhouden. Hij vond een oplossing in het creëren van zoveel mogelijk ‘nepwoorden’ van drie letters. Hij plakte steeds een medeklinker tussen twee klinkers in alle mogelijke combinaties. Laten we dat hier ook eens doen (vanuit de Nederlandse taal) en als voorbeeld de volgende drieletterwoorden bekijken: BIP, WUR, HUK, KUL, POP.BIP POP is een bekend woord en daarmee was dit woord voor Ebbinghaus ongeschikt. Ook zou hij als hij in het hier en nu in Nederland zou leven – kritisch kijken naar ‘KUL’. Dit is officieel geen Nederlands woord maar wordt wel eens als verkorting gebruikt voor ‘flauwekul ‘ en is daarmee ‘te gemakkelijk’ te onthouden en daarmee ongeschikt. De BIP, WUZ, HUK zouden wel geschikt zijn (wellicht hebben deze voor sommige lezers direct betekenis als afkorting in hun specifieke context en zouden daarmee ongeschikt zijn). Ebbinghaus kwam uiteindelijk op zo’n 2300 nepwoorden. Vervolgens maakte hij random lijstjes variërend van 7 tot 36 nepwoorden. Hij nam dan een lijstje en ging de nepwoorden hardop in de juiste volgorde ‘opdreunen’ totdat hij het lijstje perfect uit het hoofd kon reproduceren. Het repeteren en reproduceren deed hij op een constante snelheid van 150 woorden (!) per minuut en hij gebruikte een metronoom om het tempo aan te houden. Hij noteerde zorgvuldig hoeveel studiepogingen hij nodig had om het lijstje te beheersen. Vervolgens testte hij zichzelf na bepaalde tijd: hoeveel kon hij zich herinneren bijvoorbeeld na 20 minuten, een uur, een dag of een week. Dan is er nog een bijzonder element aan de opzet van zijn experiment: er was maar één deelnemer namelijk Ebbinghaus zelf!

Wat betekent dit?
Forgetting CurveMet Ebbinghaus als enige object van onderzoek moeten we natuurlijk voorzichtig zijn met de generaliseerbaarheid van de resultaten. Toch is er nog iets belangrijker naar mijn idee. Het feit dat Ebbinghaus nepwoorden gebruikte, is van grote invloed. Want als onze hersenen iets niet willen onthouden, zijn het nepwoorden of meer algemeen, informatie die geen betekenis heeft, die niet te koppelen is aan eerdere kennis, ervaring of beleving.. Het feit dat Ebbinghaus nepwoorden kon vergeten volgens de Forgetting Curve kwam voor een groot deel juist doordat het nepwoorden waren. In die zin is het nogal kort door de bocht om de effectiviteit van formeel leren of klassikaal leren te degraderen door Ebbinghaus en de Forgetting Curve er bij te halen. Ik ga er gemakshalve van uit dat degene die een formele of klassikale leeractiviteit begeleidt met relevante en herkenbare inhoud aan de slag is in ieder geval met zaken die ver weg staan van lijstjes nepwoorden. Moeten we Ebbinghaus dan maar vergeten? Nee, dat zeker niet maar we kunnen de inzichten wellicht beter ‘andersom’ benutten. Wat is nodig, welke benadering werkt het best om ‘vergeten’ te minimaliseren? Inmiddels weten we via breinkennis veel meer en in essentie komt het neer op het verbinden van nieuwe kennis met bestaande kennis, ervaring en beleving zodat die nieuwe kennis via diverse functionele sectoren in ons brein een plek krijgt. Daarover zijn nog vele nadere blogs te schrijven. Ik hoop voor dit moment dat de lezer Ebbinghaus en de Forgetting Curve voorlopig niet vergeet.

Meer weten en/of de oorspronkelijke bron raadplegen? Klik hier
Ger Driesen
Challenge

0 Comments

Leave a reply

©2017 NVO2 - website door Thumbs Up

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?

Create Account