Vrijplaats voor vakmanschap: een vakvereniging in a “networked society”

Collega vak- en vernigingsgenoot Han Nichting schreef op 16 juni een mooi en raak stuk waarin hij de toegevoegde waarde van en nieuwe kansen voor onze vakvereniging verkent: “NVO3, een wereld van clicks en bricks”.

In zijn pleidooi, vertrekt Han vanuit dezelfde kernvraag die mij al enige tijd bezighoudt:  “Als kennis vrijelijk toegankelijke wordt, welke waarde & functie heeft een beroepsvereniging als NVO2 dan nog, als haar functie ooit op exclusieve toegang tot kennis gebaseerd was?”. Ik voeg daar een tweede kernvraag aan toe: “Wat is de waarde en de functie van een beroepsvereniging in een netwerksamenleving?”.

Verstorende innovatie in leren

In ons werkgebied van leren en ontwikkelen is een verstorende innovatie gaande, of we die al aan den (eigen) lijve kunnen merken, of niet. Verstorende innovatie definieerde Clayton Christensen {Christensen:2010ww}zo mooi als “alles wat ingewikkeld en duur is, wordt eenvoudig en goedkoop”. Ik denk dat we daar allemaal wel voorbeelden van kennen. De PC was de verstorende innovatie van de typemachine, de smartphone van de Rolodex (wie kent die nog?) en de agenda, de tablets van de mappen met afgedrukte stukken. In ons vakgebied kondigde het MIT in Boston aan dat het haar volledige curriculum gratis in de vorm van elearning zou gaan aanbieden. Vlak voordat de NVO2 ASTD delegatie naar de VS vertrok, kwam Stanford in het nieuws met het bericht dat zij de flipped classroom gaan omarmen. In deze vorm van onderwijs wordt studenten gevraagd om zich daags tevoren voor te bereiden op een college waar geen les meer wordt gegeven, maar waar de studenten met elkaar en met hun professoren in dialoog gaan en zelfs het frontaal onderwijs geheel van hun professoren overnemen. Een prachtige onderwijsvernieuwing, maar nog geen verstorende innovatie, zou Clayton zeggen. Die verstoring vermeldde het tweede deel van het bericht. Bij de voorbereiding daags tevoren gaan de studenten van Stanford het gratis (u leest het goed) elearning aanbod van de Khan University gebruiken.

[vimeo http://vimeo.com/37639766]

Soms is datgene dat direct voor je neus ligt het lastigst te aanschouwen. Want wat bewerkstelligt de veranderingen in leren nu? In mijn optiek en zonder volledig te willen zijn, is het een cluster van factoren. Technologische ontwikkelingen maken hard- en software steeds krachtiger én eenvoudiger en maken internetverbindingen een vrijwel permanent feit. Sociaal maatschappelijk lijken mensen hun ‘cognitive surplus’ (een prachtige term die Clay Shirky {Shirky:2010wi} introduceerde) gratis en voor niets voor doeleinden te willen inzetten zodat anderen daar wat aan hebben. Zo ontstonden Linux, Firefox en Apache al (de software die op ongeveer 80% van de servers wereldwijd gebruikt wordt: ook de commerciële 😉 en zo staat in ons vakgebied de Khan University op. Een derde ontwikkeling heeft puur te maken met kritieke massa {Ball:2006tp}: als 10% van een willekeurige groep mensen actief produceert en creëert, dan ontstaat in groter wordende netwerken een kritieke massa van (gratis) kenniscreatie.

Leren en ontwikkelen in verleden, heden en toekomst

Nu en straks Eerder
Kennis is vrij (en gratis). (Anderson:2009) Kennis was macht.
Kennis is ontsloten en toegankelijk. Kennis had ooit extra waarde doordat iemand het toegankelijk maakte.
Kennis is alomtegenwoordig. Kennis was fysiek gelokaliseerd (denk aan universiteiten, hogescholen, etc)
Kennis en expertise kennen door het collectief een zelf-reparerend vermogen. Denk aan Wikipedia. Kennis en expertise zijn het domein van enkelen (hoogleraren en experts) die de taak hebben die up to date te houden.
Netwerken zijn vrij (en gratis). Denk aan ons eigen bloggersnetwerk. Het netwerk was het verdienmodel.
Netwerken zijn virtueel (en bij kritieke massa ook fysiek). Denk aan de HRCommunity op LinkedIN. Netwerken waren fysiek en face-to-face.
Vakmanschap wordt zichtbaar door creatie door middel van en participatie in sociale media. Vakmanschap werd zichtbaar door optreden in fysieke netwerken (zoals beroepsverenigingen).
Vrij-gevig. Geabonneerd, lid, fee, lump-sum.
Freemium: alle functionaliteit is gratis, als je meer wilt, ga je betalen: Dropbox.com & Evernote.com Premium: een teaser is gratis, als je toegang wilt, moet je direct gaan betalen: traditionele kranten & tijdschriften.
Reputatie wordt bepaald door (on-line) waardering door collega’s & vakgenoten. Denk aan Klout.com. Reputatie wordt bepaald door genoten vooropleiding, (bestuurs)rollen in gezaghebbende netwerken en gezaghebbende certificaten (UK: CIPD, US: ASTD).
Mobiele technologie ontsluit tijd en plaats onafhankelijk. Expertise moet door persoonlijke ontmoetingen ontsloten worden.
Als 10% van een netwerk actief is (dit percentage blijkt uit onderzoek) en niet alleen consumeert, maar ook produceert, dan betekent dit dat grotere netwerken een kritieke massa ontwikkelen. Kleinere netwerken ontwikkelen onvoldoende kritieke massa om aantrekkelijk te zijn.
Crowdsourcing. Expert sourcing.
Zelfhelend en zelforganiserend vermogen. Regie, coördinatie, sturing.
Flipped learning: voorbereiding door (elearning) zelfstudie. Blended learning.
Begeleiden van leren & creëren. Trainen en doceren.
Connected learning. http://connectedlearning.tv/ ELearning.
School of One http://schoolofone.org/ School
MITx MIT
Khan University Universiteit

 

[vimeo http://vimeo.com/17532259]

 

Van NVO2 naar NVO3: een vrijplaats voor vakmanschap

De bovenstaande ontwikkelingen nodigen, zoals Han Nichting al treffend aangaf, uit tot een andere positie, waarde en functie van onze beroepsvereniging. Wat die positie moet worden, is nog niet zo helder. In één van de scenario’s die aannemelijk lijkt, positioneert NVO3 zich als certificerende instantie, net zoals de Amerikaanse en Britse HRD vakverenigingen (ASTD & CIPD). Uit die functie volgt de mogelijkheid om ook trainingen en opleidingen aan te bieden die het behalen van die begeerlijke certificaten mogelijk maken. Maar zijn deze certificaten in de toekomst nog wel zo aantrekkelijk? Vraagt deze genetwerkte samenleving niet veeleer om een constant actuele waardering van professionele aantrekkelijkheid, zoals bijvoorbeeld klout.com dat biedt?

Een ander scenario zou kunnen zijn dat NVO3 juist extreem investeert op de trends die zich aandienen. In dit scenario vormt kenniscreatie de essentie van de vereniging: van een bloggersnetwerk, een vragenbrigade, een ASTD delegatie, de Learning Lane en wellicht ook een Wikipedia van leren en ontwikkelen of een on-line service (zoals Rypple of Klout) die leden ondersteunt bij reputatieontwikkeling of een digitale leeromgeving waar degenen die binnen de vakvereniging workshops verzorgen hun (blended) learning materiaal voor een geringe fee voor anderen beschikbaar kunnen stellen.  Alles wat binnen dit netwerk gecreëerd wordt, is vrijelijk toegankelijk (Freemium), er is een betaalde Premium abonnement voor de extensie van deze kenniscreatie. Zo wordt onze vakvereniging, veel meer nog dan die nu al is, tot een vrijplaats voor vakmanschap.

En nu: vooruit!

Mijn suggestie aan mijn waarde collega Han zou zijn om juist zijn verkenning van de toekomst van onze vakvereniging te crowdsourcen. Lanceer het als Google Doc en laat het aanvullen, becommentariëren en veranderen door anderen.

Referenties

Anderson, C. (2009). Free: the Future of a Radical Price. Hyperion.

Ball, P. (2006). Critical Mass. How One Thing Leads to Another (p. 520). Farrar Straus & Giroux.

Christensen, C. M., Johnson, C. W., & Horn, M. B. (2010). Disrupting Class. How Disruptive Innovation Will Change the Way the World Learns (p. 320). McGraw-Hill Professional.

Shirky, C. (2010). Cognitive Surplus. Creativity and Generosity in a Connected Age (p. 256). ePenguin.

1 Comment
  1. juan tates 5 jaar ago

    Mooi stuk Evert. Ik ben het volledig met je eens.

Leave a reply

©2017 NVO2 - website door Thumbs Up

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?

Create Account