Weblectures openen deuren

In gesprek met Eja Kliphuis en Annelies Ranzijn – Hogeschool Inholland

Er valt veel over te lezen: weblectures. Steeds meer onderwijsinstellingen maken er gebruik van. Een presentatie of workshop opgenomen op video. Ik wilde er graag meer over weten: hoe werkt het in de praktijk? Want dat je een video of weblecture tegenwoordig steeds eenvoudiger kunt (laten) maken, kan ik me voorstellen. Maar hoe maken studenten er gebruik van? En wat vraagt het van een docent? Een interessant gesprek in Haarlem met Annelies Ranzijn en Eja Kliphuis, beiden actief betrokken bij weblectures, Annelies voor de opleidingen Techniek, Ontwerpen en Informatica en Eja (tot voor kort projectleider Weblectures) bij alle opleidingen van hogeschool Inholland.

Schermafbeelding 2013-09-20 om 09.29.50

Hoe worden weblectures ingezet?
Studenten kunnen (delen van) een presentatie nog eens bekijken, zo vaak als ze willen en waar ze willen (‘hoe bereken je ook al weer een hoekopstelling?’). Voor studenten met een functiebeperking, een chronische ziekte, of voor studenten van wie de gebruikte taal niet hun moedertaal is, kunnen dit soort opnames echt uitkomst bieden. Je kunt weblectures ook inzetten om de (vaak beperkte) contacttijd met studenten meer te benutten voor interactie en het oefenen van lastige onderdelen. Dan dient een weblecture als voorbereidend werk. Een andere mooie toepassing die ik hoorde was gebruik van een weblecture in een practicum: een docent bij de opleiding Werktuigbouwkunde was elke keer een deel van de les bezig om studenten uit te leggen hoe ze basisproefopstellingen mechanica moeten neerzetten voordat studenten met de proeven konden beginnen. Met weblectures kunnen alle groepjes studenten direct aan de slag en hoeven ze niet te wachten op de docent; tijdens het practicum maken ze gebruik van de weblecture met uitleg van de docent.

Hoe gebruiken studenten weblectures?
Interessante vraag natuurlijk! Wij kunnen vlot bedenken waar we een weblecture van en over willen maken. Maar hoe maken studenten er gebruik van? Bij Inholland startte het gebruik van weblectures bij deeltijdstudenten; zij maakten meteen al kennis met een nieuwe werkwijze. Zij keken voor de les al weblectures, zodat de contacttijd gebruikt kon worden voor feedback op opdrachten. Deze deeltijd studenten keken ook graag vooraf, ze waren er blij mee. Ze lijken meer discipline te hebben dan voltijd bachelor studenten. En wellicht ook een duidelijker beeld wat ze nodig hebben om iets onder de knie te krijgen? Bij bachelorstudenten gaat het kijken van weblectures voorafgaand aan contacttijd minder vanzelf; het is dus belangrijk dat docenten het meer onder de aandacht brengen en goed verbinden met activiteiten tijdens de les. Pierre Gorissen heeft zijn promotieonderzoek gewijd aan de vraag hoe studenten gebruik maken van weblectures. Zijn belangrijkste bevindingen bij studenten van Fontys hogescholen en TU Eindhoven:

  1. Studenten stellen opnames erg op prijs;
  2. Studenten willen eigenlijk dat alle colleges worden opgenomen;
  3. Ze geven de voorkeur aan live colleges, al geven ze toe dat op maandagochtend of vrijdagmiddag colleges de verleiding om online te kijken groot is;
  4. Studenten kijken wat ze nodig hebben, ook minder interessante colleges;
  5. Studenten schatten gebruik soms goed in maar veelal overschatten studenten het;
  6. Het gebruik in de weken waarin tentamens, herkansingen of inlevermomenten van opdrachten plaats vinden zijn veel bepalender dan op basis van het opgegeven gebruik verwacht werd;

Zichtbaar maken van sociaal kapitaal
Naast de waarde die weblectures kunnen hebben voor studenten, vind ik het ook echt de moeite waard om te kijken naar de waarde voor docenten. Uit het verhaal van Annelies en Eja haal ik de volgende punten:

  • FOCUS: Het ‘maken’ van een weblecture vraagt om focus: wat is de kern van mijn verhaal, hoe kan ik dit in relatief korte tijd over het voetlicht brengen, wat leren studenten hier, wat zijn voorbeelden die het verhaal goed ondersteunen, hoe kan ik de praktijk hierbij naar binnen halen?
  • DELEN VAN KENNIS: Binnen Inholland zijn alle weblectures te vinden op een intranetsite waar alle docenten toegang toe hebben. Daarnaast worden ook fysieke netwerkbijeenkomsten georganiseerd met docenten. Ze kunnen dus elkaars weblectures bekijken, praktijkvoorbeelden uitwisselen en daarmee kennis en expertise met elkaar delen. Je zet met een weblecture als het ware ‘de deuren van het leslokaal veel langer open voor je studenten en collega’s’. Docenten kunnen zelfs een weblecture van een andere docent gebruiken in de eigen les.
  • DUURZAAMHEID: Wat gebeurt er als een docent ergens anders gaat werken? Waardevolle expertise kan dan verloren gaan. Kon. Want bij Inholland vragen ze zo’n docent soms om ter afsluiting een serie weblectures te maken met daarin opgenomen het gedachtegoed van de betreffende docent.
  • EXPERTISE VAN BUITEN NAAR BINNEN: Onze netwerken zijn rijk aan praktijkervaring en vaak internationaal. Weblectures maken het mogelijk om expertise ‘van buiten’ te gebruiken in de lessen. Zelf delen we weer ervaringen met collega’s, bijvoorbeeld Weblectures bij Inholland (2010) en Weblectures in het onderwijs (2013). Een krachtige manier van netwerken en kennis delen.

Hoe ziet de toekomst eruit?
Inmiddels zijn er binnen Inholland al ruim 600 weblectures online beschikbaar. Er is een flinke groep docenten die de smaak te pakken heeft en de meerwaarde ervan ziet. Ook studenten raken er aan gewend en weten weblectures te vinden ter ondersteuning van hun leren. De manier waarop weblectures een plek krijgen in de lessen varieert nog sterk. De simpelste vorm is: “ik blijf als docent doen wat ik al deed, en nu hebben studenten ook toegang tot filmpjes.’ Er zijn al enkele voorbeelden van het Flipped Classroom model dat bij Inholland ‘omkeerscenario’ wordt genoemd, zie de beschrijving van een leerpraktijk bij de Master Leren & Innoveren. Voor de toekomst zou het heel mooi zijn als studenten en docenten meer de interactie opzoeken, in contacttijd en binnen weblectures. Welke vragen roept een weblecture op bij studenten? Om deze vragen vervolgens als leidraad te nemen voor de invulling van de fysieke les. Of zelfs gebruik te maken van een live chat die een deel van het college vervangt? Nu passen de weblectures soms nog in de lijn van ‘consumeren’ en voor de toekomst is het belangrijk om interactie, kenniscreatie en actieve participatie voorop te stellen.

Nog meer lezen? Kijk dan ook eens op de website ‘Weblectures‘.

6 Comments
  1. […] Er valt veel over te lezen: weblectures. Steeds meer onderwijsinstellingen maken er gebruik van. Een presentatie of workshop opgenomen op video. Ik wilde er graag meer over weten: hoe werkt het in de praktijk? Want dat je een video of weblecture tegenwoordig steeds eenvoudiger kunt (laten) maken, kan ik me voorstellen.  […]

  2. Frans van der Reep 4 jaar ago

    Volgens onderzoek dat ik ken houden weblectures de aandacht pakweg 8 minuten vast. 40% van de studenten vindt een talking head interessant genoeg om niet langer dan 12 minuten naar te kijken via een uitzending gemist houding.

    Ik denk dat het onderwerp niet e-learning maar learning zou moeten zijn. E-learning is het zelfde traditionele onderwijs met andere middelen. Het gaat veel meer om mobile learning met als leerdoel context herkenning, evalueren, ordenen. Mobile learning is informeel, dynamisch en kent wisselende contexten.

    Kern: je leert autenthiek in de eigen context op eigen lokatie.

  3. Profielfoto van Moniek
    Moniek 3 jaar ago

    Frans, ik herken heel erg dat je aandacht bij een filmpje houden lastig is. Zeker als het vooral een verhaal is met weinig afwisseling. Maar als het echt waardevolle ondersteuning is bij iets wat je onder de knie probeert te krijgen, dan kan ik me voorstellen dat je ook op een bepaalde manier gebruik maakt van zo’n filmpje?

    Doordenkend op deze weblectures, wat lijkt jou dan een krachtig(ere) vorm van mobile learning? Ik ben wel benieuwd naar je ideeen!

  4. […] In gesprek met Eja Kliphuis en Annelies Ranzijn – Hogeschool Inholland Er valt veel over te lezen: weblectures. Steeds meer onderwijsinstellingen maken er gebruik van. Een presentatie of workshop opgenomen op video.  […]

  5. Eja Kliphuis 3 jaar ago

    Frans, het onderwerp ís hier ‘leren’, met een nieuw ‘digitaal legosteentje’ erbij voor student en docent. De context waarin zij Weblectures gebruiken is een zeer belangrijke factor, een didactisch ontwerp helpt. Belangrijke meerwaarde van weblectures: deuren van klaslokalen blijven open staan voor wie vaker wil proeven van wat daar geserveerd wordt. Daarbij zien we dat sommige Weblectures compleet (100%) bekeken worden door studenten, ook wanneer ze langer dan 10 minuten duren. Afhankelijk van het ontwerp is het kijken naar een weblecture als ‘uitzending gemist of herhaald’ of als preview of als …. Er liggen veel kansen voor het leren. Laten we ze grijpen en ja: gebruik van mobiele apparaten is handig en heeft de toekomst.

Leave a reply

©2017 NVO2 - website door Thumbs Up

Log in with your credentials

or    

Forgot your details?

Create Account